DERS 3: DENETİMLER

Ders sonunda yapabilecekleriniz:

-Denetimleri tanımlamak ve kullanmak.

I. DENETİMLER

Denetimler (controls) programın arabirimini oluşturmada bize yardım eden nesnelerdir. Visual Basic ile programlamada kullanıcı ile iletişimde bu kontroller kullanılır. Örneğin kullanıcıdan verileri almak için metin kutuları (text box), komut bildirimleri için komut düğmesi (command button) hep birer denetimdir.

Visual Basic başlatıldığında Toolbox üzerinde standart Visual Basic kontrolleri görünür.

Bu kontroller şunlardır:

Tablo: Araç kutusunda yer alan standart denetimler

Standart kontrol İşlevi

PictureBox Resim kutusu: Bitmap, Icon, Gif resimlerin gösterilmesini sağlar.

Label Etiket: Sadece bilgi vermek ya da görüntü olarak form üzerinde durur. Genellikle metin kutularının adlarını göstermek için kullanılır.

TextBox Metin kutusu: Veri girişi için kullanılan bir kontroldür. Hemen hemen bütün programlarda kullanıcılardan veri girişi, değiştirme yapması gereken alanlar gerekir. İşte metin kutusu bu amaçla kullanılır.

Frame Çerçeve: Kontrolleri gruplamak için kullanılır.

CommandButton Komut düğmesi: Bir işlemin başlatılmasını sağlar. Genellikle fare ile üzerine tıklanarak kullanılır.

CheckBox İşaret kutusu: Bir seçim yapmayı sağlar.

OptionBox Seçenek kutusu: Seçim yapmayı sağlar.

ComboBox Açılan kutu: Seçenek listesinden seçim yapmak için kullanılır.

ListBox Liste: Birçok elemanı liste biçiminde göstermek için kullanılır. Seçenek listesinden seçim yapmak için kullanılır.

HScrollBar Yatay kaydırma çubuğu: Yatay olarak kullanılan kaydırma çubuğu.

VScrollBar Dikey kaydırma çubuğu: Dikey olarak kullanılan kaydırma çubuğu.

Timer Zaman saati: Zamanın takip edilmesini sağlar.

DriveListBox Sürücü listesi: Sistemdeki sürücüleri listeler.

DirListBox Dizin listesi: Sistemdeki dizinleri (klasörleri) listeler.

FileListBox Dosya listesi: Bir dizin içindeki dosyaları gösterir.

Shape Şekil: Şekil çizmeyi sağlar.

Line Çizgi: Düz çizgi çizmek için kullanılır.

Image Resim gösterme: Sadece resimleri göstermek için kullanılır.

Data Data: Verileri göstermek için kullanılır.

OLE OLE: Diğer bir uygulamadan nesne bağlamayı sağlar.

ŞEKİL: Visual Basic 6.0 Toolbox (Araç Çubuğu)

A. DENETİMLERİN KULLANIMI

Denetimleri projedeki formlara eklenmesi için, araç kutusundan fare ile sürüklenerek form üzerine bırakılır.

Şimdi Denetimlerin bazılarına bir göz atalım:

NOT: Bu dokümanlar Faruk Çubukçu tarafından hazırlanmıştır. Burada adı geçen ticari ünvanlar ve markalar bilgi amaçlı kullanılmışlardır ve kendi imtiyazlarına sahiptirler. Bu dokümanlar ticari amaçlı olarak kullanılmaz. Daha fazla bilgi için www.farukcubukcu.com adresine bakınız.

1. Textbox (Metin Kutusu)

Bilgi girişi için kullanılır. Birçok programda kullanılan veri giriş alanları; adı soyadı, adresi, telefon numarası gibi alanlar birer metin kutusudur. Metin kutusu veri girişi sırasında standart olarak silme, değiştirme, kesme-kopyalama-yapıştırma, birden çok satır girme özelliklerine sahiptir.

NOT: Bu dokümanlar Faruk Çubukçu tarafından hazırlanmıştır. Ticari amaçlı olarak kullanılmaz. Daha fazla bilgi için www.farukcubukcu.com adresine bakınız.

2. Command Button (Komut Düğmesi)

Hemen hemen en yaygın kullanılan kontrol ve yaygın olarak Click olayıyla birlikte kullanılır. Birçok işlem fare ile tıklama ile başlatılır. İşte bu olaya click (tıklama) denir. Birçok işlem düğmeye tıklanarak başlar.

Örnek:

Private Sub Command1_Click()

Msgbox "düğmeye tıklandı!!!"

End Sub

3. CheckBox (İşaret Kutusu)

Belli seçeneklerin seçili olup olmadıklarını belirtmeye yarar. Genellikle bir grup seçenekten bir ya da daha çoğunun seçilmesiyle işler.

Örneğin bir müşteri bilgisinde belli özellikleri seçmek için kullanılabilir ya da öğrencinin seçmeli olarak aldığı dersleri düşünün.

Seçmeli Dersler:

 Beden Eğitimi

 Müzik

 Halk Oyunları

Value özelliğinin 1 olması o seçenek kutusunun seçilmiş olduğunu gösterir. 0 değeri seçeneklerin seçilmediğini gösterir.

Check1.Value = 1 Then .. deyimi ile işaret kutusunun seçildiği anlaşılır.

4. Option Button (Seçenek Düğmesi)

Birçok seçenekten sadece birisininin seçildiği bir seçenek kontrolüdür. Genellikle bir grup seçenekten birisinin seçilmesiyle işler. Örneğin müşterinin gurubu, özellikleri ya da bir personelin eğitimi gibi (ilk, orta, yüksek değerlerinden birisi).

Value Özelliği

Value özelliğinin True olması o seçenek kutusunun seçilmiş olduğunu gösterir.

Option1.Value = True

5. ComboBox (Bileşik Kutu)

Birçok seçenekten birisinin seçilmesini sağlayan bir kutudur. Özellikle belli seçeneklerden birisinin açılan bir listeden seçilmesini sağlar. Çok yaygın bir kullanıma sahiptir.

Listeye bir eleman eklemek için kullanılır.

Combo1.AddItem "Adana"

Combo1.AddItem "Ankara"

6. ListBox (Liste Kutusu)

Birçok elemanı bir liste olarak göstermeye yarar. Bunlar adlar olabilir, müşteri listesi olabilir ya da birçok seçeneğin yer aldığı listeler olabilir.

Listeye bir eleman eklemek için kullanılır.

List1.AddItem "Ankara"

List1.AddItem "İzmir"

List1.AddItem "Adana"

7. Picture Box (Resim Kutusu)

Picture özelliği PictureBox içindeki resmi belirtir. Bu özellik aracılığıyla değişik resim dosyaları form üzerinde görüntülenebilir.

Picture özelliği ile bir resimi yüklemek için LoadPicture fonksiyonu kullanılır.

Picture1.Picture = LoadPicture ("c:\resim1.bmp")

II. UYGULAMA

Öğrenci bilgilerini kaydetmek için bir form tasarlayın:

ADI SOYADI:

ADRESİ:

BÖLÜMÜ:

DOĞUM TARİHİ:

İLİ:

KAYIT TARİHİ:

Yukarıdaki alanları bir metin kutusu olarak tasarlayın. Ancak bu alanlardan BÖLÜMÜ alanını Combo Box olarak tasarlayın. Ve seçeneklerini İŞLETME, EKONOMİ ve PAZARLAMA olarak düzenleyin.

III. GÖZDEN GEÇİRME

1. Kontrollerin adlandırılmasındaki ne tür bir yaklaşım izlersiniz.

2. ComboBox ile ListBox'ın benzer ve farklı yönleri nelerdir?

3. Image ile Picture'ın farkları nelerdir?

4. Araç kutusundan bir kontrol nasıl kaldırılır?